لوگوی فیزیکال می — معلم فیزیک حسن باقری

بایگانی‌ها: مقالات

شکست موج — وقتی موج وارد محیط جدید می‌شه 🌈

یه واقعیتِ زیبا 👁️: عدسیِ چشمت نور رو با شکست روی شبکیه متمرکز می‌کنه. اگه قدرتِ شکستی کم باشه، تصویر پشتِ شبکیه می‌افته (دور-بین). زیاد باشه، جلوی شبکیه (نزدیک-بین). این فصل، الفبای اپتیکِ پزشکی‌ـه.

بازتاب موج — وقتی موج برمی‌گرده 🪞

یه واقعیتِ زیبا 🩻: تموم تصویربرداریِ سونوگرافی، اکوکاردیوگرافی، حتی کاردِ پزشکیِ Doppler، روی یه پدیده‌ی ساده استواره: بازتابِ موج از سطحِ مرز دو محیط. این فصل، فیزیکِ پشت سونوگرافی‌ـه.

مشخصه‌های موج — طول موج، بسامد، سرعت 📏

یه شهود ساده 🎶: وقتی پیانوی نتِ بالا (مثلاً «دو»ی هشتم) می‌نوازی، بسامد نوازش بالا می‌ره و طولِ موج هوا کوتاه‌تر می‌شه. ولی سرعتِ صوت ثابت می‌مونه چون هوا تغییر نکرده.

موج و انواع آن — صوت، نور، مکانیکی، EM 🌊

یه واقعیتِ جالب 🎵: وقتی به یه آهنگ گوش می‌دی، فاصله‌ی هر مولکولِ هوا حدود ~۱۰ نانومتره — کمتر از یک‌هزارمِ تارِ مو. ولی همین جابه‌جاییِ ریز، یه موج ‌ـه که از یه ساز به گوشِ تو می‌رسه.

تشدید — وقتی نوسانگر دیوانه می‌شه 📢

یه واقعیتِ شگفت 🌉: پلِ آویزِ Tacoma Narrows در ۱۹۴۰ تو بادِ ۶۸ km/h به‌خاطر تشدید فرو ریخت. باد بسامدِ نوسانش با بسامدِ طبیعیِ پل یکی شد، دامنه به سقف رسید، پل افتاد. این پدیده، یعنی تشدید، در پزشکی هم همون‌قدر مهمه: MRI، سونوگرافی، حتی whi

انرژی در SHM — رقصِ جنبشی و کشسانی ⚡

یه شهود زیبا 🪀: تو نوسانِ یه فنر، انرژی از یک شکل به شکلِ دیگه‌ای تبدیل می‌شه ولی مجموعش همیشه ثابته. تو دو نقطه‌ی انتهایی، همه‌ش پتانسیله. تو وسط، همه‌ش جنبشی. این رقص، اساسِ همه‌ی نوسانگرهاست.

حرکت هماهنگ ساده (SHM) — ساده‌ترین نوسان 〰️

یه شهود ساده 🪀: یه فنر رو فشار بدی یا بکشی، همیشه می‌خواد به حالتِ تعادل برگرده. این میلِ بازگشت + اینرسی، باعثِ نوسان می‌شه. وقتی این میل خطی باشه (یعنی $F = -kx$)، اسمشو می‌ذاریم «حرکت هماهنگ ساده» — قشنگ‌ترین نوسانِ دنیا.