فصل: دهم تجربی

فیزیک دهم رشتهٔ علوم تجربی

فیزیک — دانشی که زیرِ پوستِ زندگی‌ات نفس می‌کشه 🌌 (تجربی)

یه چیزِ ساده 🩺: ضربانِ قلبت فیزیکـه. سرعتِ سیگنالِ عصب از مغز به انگشتت فیزیکـه. نوری که از مردمکِ چشمت رد می‌شه تا تصویرِ این صفحه رو ببینی فیزیکـه. شاید فکر کنی به‌عنوانِ بچه‌ی تجربی فقط با زیست و شیمی سر و کار داری — ولی هیچ علمی بدونِ ف

ویژگی‌های فیزیکی مواد — از قطره‌ی نیلوفر تا گردشِ خون 🌿🩸 (تجربی)

یه سؤالِ شیرین 💭: چرا قطره‌ی آب رو برگِ نیلوفر نمی‌چسبه و گرد و گرد جمع می‌شه ولی رو یه پارچهٔ پنبه‌ای پخش می‌شه؟ چرا کشتیِ غولِ فولادی شناوره ولی یه میخ ته آب می‌ره؟ چرا با چندتا نفسِ سریع از نَی یه توپِ پینگ‌پنگ رو سَرپا نگه می‌داری؟ همه‌

کار، انرژی و توان — از تیراندازی پاراالمپیک تا متابولیسمِ بدن 🏆💪 (تجربی)

یه چیزِ الهام‌بخش 💭: زهرا نعمتی، اولین زنِ ایرانی که از مسابقاتِ جهانیِ پاراالمپیک مدالِ طلا گرفت، با کشیدنِ کمان (تیراندازی) انرژی می‌ده به تیر. اون انرژی کجا می‌ره؟ کجا ذخیره می‌شه؟ چطوری دوباره به انرژیِ حرکتیِ تیر تبدیل می‌شه؟ این فصل د

دما و گرما — از تنظیمِ دمای بدن تا تنورِ پیتزا 🌡️🔥 (تجربی)

یه پارادوکسِ بدنِ تو 💭: تو در عرضِ چند روز می‌تونی از سرمای ۲۰- درجه‌ی قطب تا گرمای ۵۰+ کویرِ لوت سفر کنی، اما دمای داخلیِ بدنت در محدوده‌ی ۳۶.۵ تا ۳۷.۵ باقی می‌مونه. اگه فقط ۲ درجه از این محدوده خارج شی، دچار هایپوترمی یا هایپرترمی می‌شی و

آزمایش: آونگ ساده

اندازه‌گیری شتاب گرانش g با آونگ ساده — شبیه‌سازی با خطای سیستماتیک و تصادفی، تحلیل عدم‌قطعیت و Python.

مدل‌سازی در فیزیک — همون ترفندی که تو زیست‌شناسی هم هست 🐄🎯

یه چیزِ جالب 💭: وقتی تو زیست می‌خونی «قلب یه پمپه»، یا تو شیمی «اتم یه منظومه‌ی شمسیِ کوچیکه»، یا تو پزشکی «شش یه بادکنکه»… داری دقیقاً یه چیزو می‌بینی که فیزیک‌دونا قرن‌هاست انجام می‌دن: مدل‌سازی. بریم ببینیم یعنی چی و چرا اون‌قدر مهمه.

حالت‌های ماده — جامد، مایع، گاز، و یه چیزِ عجیب به اسم پلازما ⚡

یه چیزِ شوک‌آور 💥: ۹۹٪ از ماده‌ی قابلِ مشاهده‌ی کلِ جهان، نه جامده، نه مایع، نه گاز. پلازماـست! 🌞 از خورشید و ستاره‌ها تا صاعقه و چراغ‌های نئون — همگی پلازما هستن. پس وقتی می‌گیم «۳ حالتِ ماده»، یه ذره داریم بیراه می‌گیم. در واقع حداقل ۴ حا

انرژی جنبشی — انرژیِ حرکت ⚡🏃

یه نکته‌ی شگفت‌انگیز 💭: یه گلوله‌ی ۱۰ گرمی که از سلاحِ شکاری شلیک می‌شه با سرعتِ ۸۰۰ متر بر ثانیه، انرژی جنبشی ۳۲۰۰ ژولی داره — تقریباً برابرِ یه آدمِ ۸۰ کیلوگرمی که با ۱۰ m/s می‌دوه! 🤯 چطور یه چیزِ به این کوچیکی همچین انرژی داره؟ جواب تو ی