لوگوی فیزیکال می — معلم فیزیک حسن باقری

ترکیب مقاومت‌ها — سری و موازی 🔗

یه پرسش 💭: چرا کریسمس‌تری وقتی یه لامپ می‌سوزه، کل ردیف خاموش می‌شه؟ یا برعکس، چرا تو خونه‌ی تو وقتی یه لامپ می‌سوزه فقط اون لامپ خراب می‌شه؟ پاسخش تو سری vs موازی بودنشونه. این بخش، تفاوت رو روشن می‌کنه.

دو نوع ترکیب 🎯

سری (Series) — مقاومت‌ها پشتِ هم

همه‌ی جریان از همشون رد می‌شه. مقاومتِ معادل:

$$R_{\text{eq}} = R_1 + R_2 + R_3 + \ldots$$

موازی (Parallel) — مقاومت‌ها کنارِ هم

جریان بینشون تقسیم می‌شه. مقاومتِ معادل:

$$\frac{1}{R_{\text{eq}}} = \frac{1}{R_1} + \frac{1}{R_2} + \frac{1}{R_3} + \ldots$$

برای دو مقاومتِ موازی 🎯

$$R_{\text{eq}} = \frac{R_1 \, R_2}{R_1 + R_2}$$

اگه $n$ تا مقاومتِ مساویِ $R$ موازی شن:

$$R_{\text{eq}} = \frac{R}{n}$$

ترکیبِ پیچیده 🧩

مدارِ واقعی معمولاً سری-موازی ـه. روشِ حل:
1. مقاومت‌های موازی رو با هم ساده کن
2. حالا یه مدار سری داری — جمعشون کن
3. اگه دوباره موازی‌ای پیدا شد، تکرار کن

ویجتِ تعاملی 🎮

محاسبه‌ی پایتون — تحلیل مدار 🐍

# مدار: R1=100Ω سری با (R2=200Ω موازی R3=300Ω) سری با R4=50Ω
# منبع: 12V

R1 = 100; R2 = 200; R3 = 300; R4 = 50
V = 12

# گام 1: موازی شدن R2 و R3
R_parallel = (R2 * R3) / (R2 + R3)
print(f"R2 موازی R3 = {R_parallel:.1f} Ω")

# گام 2: مدار سری
R_total = R1 + R_parallel + R4
print(f"مقاومت کل = {R_total:.1f} Ω")

# گام 3: جریان کل
I_total = V / R_total
print(f"جریان کل = {I_total*1000:.1f} mA")

# گام 4: ولتاژ روی هر بخش
V1 = I_total * R1
V_parallel = I_total * R_parallel
V4 = I_total * R4
print(f"V1={V1:.2f}V, V_parallel={V_parallel:.2f}V, V4={V4:.2f}V")

# گام 5: جریان در شاخه‌های موازی
I2 = V_parallel / R2
I3 = V_parallel / R3
print(f"I2={I2*1000:.1f} mA, I3={I3*1000:.1f} mA")
print(f"چک: I2+I3 = {(I2+I3)*1000:.1f} mA (باید برابر I_total باشه)")

نکته‌ی پزشکی-زیستی 🩺

خودتو بسنج 📝

منابع و کاوشِ بیشتر 📚

مقالات و مرجع

ویدئو (یوتیوب)

ویدئو (آپارات — فارسی)

شبیه‌سازی PhET

روی همین سایت 🔗

فصلِ ۲ تموم شد! حالا وقتِ حل مسائل فصل و فلش‌کارت‌ها ست. در فصل ۳ می‌ریم سراغ مغناطیس — بارهای متحرک، میدانِ جدید، و القا — شگفت‌انگیزترین داستان فیزیک 🧲.

💬 جواب بهتری داری؟ یا یه سؤال جدید؟

اگه به سؤالای بالا پاسخی داری که فکر می‌کنی روشن‌تر یا کامل‌تر از مال منه، یا یه سؤال جدید برای دانش‌آموزای دیگه داری — تو بخش نظرات پایین صفحه ارسال کن. هر پیامی رو می‌خونم، تأیید می‌کنم و منتشر می‌شه. این‌جوری همه از تجربه‌ی همدیگه استفاده می‌کنیم. 🌱

برچسب خورده, , , ,

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *