فصل ۱ — اندازهگیری
یاد میگیری چرا فیزیک بدون اندازهگیری معنا ندارد — SI، متر، ثانیه، کیلوگرم، تحلیل ابعادی و ارقام بامعنا با مثالهای محاسباتی.
۱.۱ — چرا اندازهگیری
فیزیک روی اندازهگیری بنا شده. میتونی طبیعت رو با شیرینترین کلمات توصیف کنی، ولی تا وقتی نتونی یه ویژگی رو به یه عدد بچسبونی و با چیزی که یه theory…
۱.۲ — سیستم SI
تقریباً همهی فیزیک مدرن از سیستم بینالمللی یکاها (International System of Units — SI) استفاده میکنه. این سیستم فقط 7 یکای پایه (base units) تعریف…
۱.۳ — متر: استاندارد طول
متر چندبار بازتعریف شده. هر بازتعریف یه انگیزهی واحد داشته: یکا رو به یه چیز پایدارتر و عمومیتر-قابل-بازتولید گره زدن.
۱.۴ — ثانیه: استاندارد زمان
از هر هفت یکای پایهی SI، ثانیه از همه دقیقتر و بازتولیدپذیرتره. ساعتهای اتمی امروزی چند مرتبه بزرگتر از هر روش اندازهگیری مستقیم طول، جرم یا دما…
۱.۵ — کیلوگرم: استاندارد جرم
کیلوگرم تنها یکای پایهی SI بود که تا سال ۲۰۱۹ به یک شیء فیزیکی خاص وابسته بود — یه استوانهی پلاتین-ایریدیوم قفلشده در گاوصندوقی در پاریس. تعریف…
۱.۶ — پیشوندها و نوتیشن علمی
فیزیک با مقیاسهای عظیم و ذرهای سروکار داره. جرم الکترون حدود $10^{-30} mathrm{kg}$ ـه، جرم خورشید حدود $10^{30} mathrm{kg}$ ـه — ۶۰ رتبه تفاوت.…
تحلیل ابعادی
هر معادلهی فیزیکی، پشتِ نمادش، یک ادعای همرتبهای پنهون داره: هر دو طرف یک نوع کمیتن. اگه یه طرف طول ($L$) باشه و طرف دیگه زمان ($T$)، معادله ولو…
رقمهای بامعنا، دقت و صحت
هر عدد در فیزیک، یک ادعای پنهون دربارهی محدودهی خطا با خودش میبره. وقتی میگیم 4.53 m، ضمنی داریم میگیم که به دو رقم اعشار مطمئنیم و رقم سوم…
تبدیل یکاها — روش factor-label
در §1.7 دیدیم که هر یکا رو میشه به شکل یه کسر برابر با یک نوشت و با ضرب زنجیرهای، یکاهای ناخواسته رو حذف کرد. اونجا فقط یه مقدمه بود؛ اینجا میریم…