این آزمایش دربارهٔ یک قانونِ فیزیک نیست، دربارهٔ خودِ ابزار است. قطرِ یک میلهٔ فلزی را یک بار با خطکش و یک بار با کولیس ورنیه اندازه میگیری و میبینی که دو ابزار دو جورِ متفاوت اشتباه میکنند.
چرا این آزمایش متفاوت است
در بقیهٔ آزمایشها دنبالِ عددی مثل g یا k بودیم. اینجا دنبالِ چیزی هستیم که زیرِ همهٔ آنها خوابیده: وقتی میگویی «±۰٫۰۱»، دقیقاً چه ادعایی کردهای؟
هرچه بیشتر اندازه بگیری، خطای میانگین (σ/√n) کوچکتر میشود — ولی فاصلهٔ جوابت تا حقیقت لزوماً کم نمیشود. کولیس حدود بیست برابر از خطکش دقیقتر است و همین باعث میشود خطای صفرش خطرناکتر باشد: عددی بسیار مطمئن به تو میدهد که میتواند کاملاً غلط باشد. دقت و درستی یکی نیستند.
یک دکمهٔ «بررسی صفرِ ابزار» هم هست. اگر قبل از اندازهگیری بزنیاش، میتوانی خطای صفر را پیدا و کم کنی — همان کارِ کسالتبارِ اولِ هر آزمایشگاهِ واقعی. جعبهٔ افشا در پایان میگوید زدی یا نه.
