فصل: دوازدهم تجربی

ساختار هسته — پروتون، نوترون، انرژیِ بستگی ⚛️

یه واقعیتِ شگفت 🔬: هسته‌ی اتم در حدِ $10^{-15}\,\text{m}$ (یک فمتومتر)‌ـه — یعنی ۱۰،۰۰۰ بار کوچک‌تر از اتم. ولی ۹۹.۹۸٪ جرمِ اتم در همین فضای ریز جمع شده. چگالیِ هسته ~ $10^{17}\,\text{kg/m}^3$ — یعنی یک قاشقِ هسته = جرمِ کوهِ هیمالیا!

مشخصه‌های موج — طول موج، بسامد، سرعت 📏

یه شهود ساده 🎶: وقتی پیانوی نتِ بالا (مثلاً «دو»ی هشتم) می‌نوازی، بسامد نوازش بالا می‌ره و طولِ موج هوا کوتاه‌تر می‌شه. ولی سرعتِ صوت ثابت می‌مونه چون هوا تغییر نکرده.

پرتوزایی و نیمه‌عمر — از Tc-99m تا I-131 ☢️

یه واقعیتِ پزشکی 🩻: هر ساله ~۴۰ میلیون پروسیجرِ تصویربرداریِ هسته‌ای در دنیا انجام می‌شه. ~۸۰٪ این‌ها با تکنسیوم-۹۹m (Tc-99m)‌ـه — یه ایزوتوپ که در ۶ ساعت نصف می‌شه. این فصل، الفبای پزشکیِ هسته‌ای‌ـه.

بازتاب موج — وقتی موج برمی‌گرده 🪞

یه واقعیتِ زیبا 🩻: تموم تصویربرداریِ سونوگرافی، اکوکاردیوگرافی، حتی کاردِ پزشکیِ Doppler، روی یه پدیده‌ی ساده استواره: بازتابِ موج از سطحِ مرز دو محیط. این فصل، فیزیکِ پشت سونوگرافی‌ـه.

شکست موج — وقتی موج وارد محیط جدید می‌شه 🌈

یه واقعیتِ زیبا 👁️: عدسیِ چشمت نور رو با شکست روی شبکیه متمرکز می‌کنه. اگه قدرتِ شکستی کم باشه، تصویر پشتِ شبکیه می‌افته (دور-بین). زیاد باشه، جلوی شبکیه (نزدیک-بین). این فصل، الفبای اپتیکِ پزشکی‌ـه.